E-toll jest obowiązkowy dla kierowców korzystających z płatnych autostrad, dróg ekspresowych i wybranych odcinków dróg krajowych.

Opłaty zostały uzależnione od normy czystości spalin spełnianej przez pojazd. Najniższe stawki obowiązują dla samochodów zgodnych z Euro 5, czyli w przypadku ciężarówek samochodów wyposażonych w technologię selektywnej redukcji katalitycznej. W trakcie eksploatacji pojazdy z SCR  zużywają dodatek AdBlue. Tym samym - po raz pierwszy w Polsce -  ustawodawca wprowadził regulację, która stanowi pośrednią zachętę do wymiany samochodów na spełniających wyższą normę emisji spalin. Eksperci spodziewają się, że w najbliższych latach wzrośnie liczebność flot samochodów spełniających wymagania Euro 5. Większa liczba samochodów z SCR przełoży się na wyższe zapotrzebowanie na AdBlue.

Czym jest SCR?
Podstawowa zasada działania technologii SCR polega na zamianie trujących składników spalin, tlenków azotu, w azot i parę wodną, czyli nietoksyczne substancje. Proces zachodzi poza silnikiem - w specjalnym katalizatorze, który znajduje się w układzie wydechowym pojazdu.   Rolę czynnika redukującego tlenki azotu pełni amoniak. Jest dostarczany do układu SCR w nietoksycznej formie - jako bezwonny, bezbarwny roztwór wodny mocznika, który jest powszechnie znany pod nazwą AdBlue.

Mocznik pod wpływem temperatury tworzy amoniak, reagujący z tlenkami azotu w układzie katalizatora SCR. AdBlue nie jest substancją toksyczną. Nie został zaklasyfikowany do materiałów niebezpiecznych (ADR), co oznacza, że nie wymaga specjalnego traktowania podczas transportu oraz przechowywania. Wodny roztwór mocznika krystalizuje w temperaturze -11 st. C. Aby umożliwić funkcjonowanie układu w niższych temperaturach po uruchomieniu silnika płyn AdBlue jest przed dozowaniem podgrzewany.  Dopiero po osiągnięciu temperatury pracy silnika 70 st. C układ w pełni funkcjonuje.

Liczba aut z SCR na rynku
Od października 2006 roku sprzedano w Polsce około 30 tys. samochodów z systemem SCR, natomiast w Europie jeździ około 750 - 800 tys. takich pojazdów. Z danych podawanych przez europejskie stowarzyszenia producentów AdBlue wynika, że blisko 90 proc. nowych samochodów ciężarowych o DMC powyżej 16 ton, jest wyposażonych w układy SCR, które wymagają stosowania AdBlue. Stąd możemy być pewni, że w związku z wprowadzonymi normami europejskimi, których i Polska musi przestrzegać, zużycie płynu AdBlue będzie sukcesywnie wzrastać.

Pojazdy z SCR
Obecnie blisko 90 proc. nowo produkowanych samochodów ciężarowych posiada technologię SCR, która w procesie selektywnej redukcji katalitycznej wykorzystuje roztwór mocznika. Nowych samochodów cały czas przybywa, co oznacza, że sprzedaż będzie rosła. Wśród samochodów ciężarowych w Europie liczy się tylko siedmiu producentów - Mercedes-Benz, Iveco, DAF, Scania, MAN, Volvo oraz Renault. Wszystkie firmy stosują technologię SCR, która wykorzystuje dodatek AdBlue. Technologia SCR sukcesywnie trafia do nowych modeli autobusów, samochodów dostawczych i komunalnych, pojazdów rolniczych, a także aut osobowych.

 
Samochody osobowe z SCR
Do niedawna AdBlue stosowano tylko w ciężarówkach. Obecnie samochody osobowe z SCR oferują m.in. Mercedes i Audi. Pod maską Mercedesa C250 BlueTec znajdziemy 204-konnego diesla, który rozwija 480 Nm maksymalnego momentu obrotowego. Silnik większego Mercedesa E300 BlueTec osiąga 211 KM i 540 Nm. Z kolei do napędu Audi Q7 Clean Diesel zaprzęgnięto 3-litrowy silnika TDI o mocy 240 koni. Wszystkie wymienione pojazdy spełniają normę Euro 6, której wprowadzenie zaplanowano na 2014 rok. Również Mazda zaprezentowała swojego diesla z systemem SCR. 2,2-litrowy silnik o mocy 173 KM trafił pod maskę crossovera CX-7. Dzięki technologii SCR auto spełnia normę Euro 5. Do grona producentów samochodów z systemem SCR dołączył Volkswagen z Passatem wyposażonym w 140-konny silnik BlueTDI oraz katalizator SCR, który minimalizuje wydzielanie tlenków azotu - dodaje Robert Hroneś.
Aktualnie wytwórcy samochodów osobowych opracowują standardy układów SCR. Unifikacja stosowanych rozwiązań i technologii pozwoli na obniżenie kosztów produkcji układu SCR oraz przełoży się na wzrost jego popularności w autach napędzanych silnikami Diesla.

 
Norma Euro 6 – połączenie SCR z EGR
Znajdujący się we wzajemnej opozycji zwolennicy układów oczyszczania spalin, które bazują bazujących na selektywnej redukcji katalitycznej SCR lub recyrkulacji spalin EGR, niedługo zostaną pogodzeni. „Rozjemcą” będzie norma emisji Euro 6, która zacznie obowiązywać 2014 roku. Kolejne ograniczenie dozwolonej ilości szkodliwych związków w spalinach, narzuci na producentów samochodów zastosowanie kombinacji systemów EGR i SCR.

 
AdBlue z dystrybutora
AdBlue jest dostępne na większości stacji specjalizujących się w sprzedaży paliw dla ciężarówek. Obecnie każdy koncern naftowy posiada  w sieci stacje sprzedające płyn do układów SCR z dystrybutorów. Liderem w dostawie AdBlue dla segmentu stacji benzynowych – zarówno w Polsce, jak i w Europie – jest firma Yara. Polskie przedstawicielstwo firmy jest dostawcą sieci Orlen,  Shell, Statoil, Q8, a od niedawna również BP.

W ubiegłym roku koncern Yara wygrał przetarg na budowę instalacji i dostawy preparatu dla ośmiu stacji BP w Polsce. Na stacjach położonych na terenie autostradowych Miejsc Obsługi w Żarskiej Wsi Yara zbudowała instalacje ze zbiornikami podziemnymi AdBlue po 20 m3 każdy. Dystrybuja AdBlue na stacjach  jest prowadzona odpowiednio z czterech i pięciu dystrybutorów.

Dzięki wygranemu przetargowi na stacje BP zwiększyliśmy udział sprzedaży w segmencie stacji benzynowych. Yara obecnie dostarcza AdBlue do 70 proc. wszystkich polskich stacji wyposażonych w  dystrybutory AdBlue. Portfolio klientów obejmuje największe stacje, m.in. duże truck-porty Citronexu, Port 2000. Yara zaopatruje również w AdBlue stacje sieci należącej do PKN Orlen, Shell oraz Statoil.

Yara International ASA, właściciel marki Air1 jest światowym liderem w rozwiązaniach na bazie azotu w branży chemicznej dla przemysłu oraz rolnictwa. Zatrudnia na całym świecie ponad 8 000 pracowników w 50 krajach. Posiada ponad stuletnie doświadczenie w produkcji i sprzedaży mocznika i amoniaku. Ekspert w zastosowaniach rozwiązań DeNOx dla transportu i przemysłu. Fabryka AdBlue w Sluiskil w Holandii jest największą tego typu na świecie. Yara dostarcza Air1 AdBlue do klientów w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Australii.