1 października to kluczowa data na europejskim rynku paliw. Podczas gdy Praga przywraca sztywne limity cen i obniża akcyzę, a Berlin ścina podatek energetyczny o 2,5 mld euro, polscy kierowcy muszą mierzyć się ze wzrostami cen hurtowych. Kolejna odsłona programu „Ceny Paliwa Niżej” utknęła w polityczno-legislacyjnym klinczu.
Rosnące ceny benzyny i oleju napędowego – będące pokłosiem napiętej sytuacji na światowych rynkach ropy i produktów naftowych – zmusiły rządzących do podjęcia zdecydowanych kroków. Państwa członkowskie Unii Europejskiej wybierają jednak odmienne strategie walki z drożyzną.
Czechy: Powrót do twardej regulacji i obniżka akcyzy
Czeski rząd powrócił do sprawdzanego już wiosną i latem mechanizmu ręcznego sterowania rynkiem. Od 1 do 31 października w Czechach obowiązuje regulacja cen maksymalnych.
Resort finansów w Pradze każdego dnia roboczego ustala sztywne pułapy cenowe na kolejny dzień (w dni wolne obowiązuje stawka z ostatniego dnia roboczego). Model bazuje na średnich hurtowych cenach referencyjnych, do których doliczana jest sztywna narzucona marża w wysokości maksymalnie 2,50 CZK/l oraz podatek VAT.
| Paliwo | Maksymalna cena detaliczna (1 października) |
| Benzyna (Pb95) | 46,14 CZK/l |
| Olej napędowy (ON) | 48,72 CZK/l |
STACJE PALIW. SPRZEDAŻ DETALICZNA – RAPORT 2026 – już dostępny!
Równolegle czeski rząd ściął podatek akcyzowy na diesel o 1,939 CZK/l (po uwzględnieniu VAT oznacza to spadek ceny przy dystrybutorze o ok. 2,35 CZK/l). Spowodowało to spadek czeskiej akcyzy na olej napędowy do minimalnego poziomu dopuszczalnego przez unijne dyrektywy.
Niemcy: 2,5 miliarda euro ulgi i wizja limitów cenowych
Berlin postawił na klasyczny impuls podatkowy. Od 1 października do końca 2026 roku federalny podatek energetyczny od benzyny i diesla został obniżony o 14 eurocentów na litrze. Pociągnęło to za sobą automatyczny spadek podstawy opodatkowania VAT – łączna korzyść dla kierowcy wynosi ok. 17 eurocentów na litrze.
Szacowany koszt niemieckiego pakietu osłonowego do końca roku wynosi 2,5 mld euro. Bundesregierung zapewnia, że analogiczna obniżka z maja i czerwca 2026 r. została w przeważającej większości przełożona przez koncerny na ostateczne ceny na stacjach.
To jednak nie koniec. Berlin otwartym tekstem zapowiada rozmowy z branżą naftową. Jeśli sytuacja się nie ustabilizuje, najpóźniej od 1 stycznia 2027 r. w Niemczech może pojawić się czasowy limit cen wzorowany na rozwiązaniach z Belgii i Luksemburga.
Polska: Rynkowy skok w hurtowniach i legislacyjny pat
W Polsce sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana. Polscy kierowcy w tym roku dwukrotnie korzystali z programu „Ceny Paliwa Niżej” (CPN) – najpierw wiosną (31 marca – 30 czerwca), a następnie w drugiej połowie sierpnia (17–31 sierpnia). Sierpniowy wariant łączył stawkę VAT obniżoną do 8% z odgórnym limitem cen (w pierwszym dniu: Pb95 – 6,41 zł/l, Pb98 – 7,20 zł/l, ON – 7,37 zł/l), co kosztowało budżet niemal 500 mln zł.
Obecnie perspektywa uruchomienia nowej edycji programu CPN zależy od ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, z którego rząd chce pozyskać ok. 4 mld zł na sfinansowanie tarczy.
- Lipiec 2026: Pierwsza ustawa trafia do Trybunału Konstrukcyjnego w trybie kontroli prewencyjnej na wniosek prezydenta Karola Nawrockiego.
- Wrzesień 2026: Rząd wnosi poprawiony projekt zakładający 60-procentową stawkę podatku od nadwyżki marży osiągniętej w stosunku do bazy z 2025 roku (powiększonej o 20%).
- 18 i 24 września 2026: Ustawa sprawnie przechodzi przez Sejm i Senat bez poprawek.
- Stan na 1 października: Brak podpisu Prezydenta RP. Kancelaria Prezydenta wskazuje na utrzymujące się zastrzeżenia natury konstytucyjnej i promuje własny poselski projekt – „Paliwo Kosztuje Normalnie”, przedstawiony 17 września.
ORLEN przerywa serię obniżek
Brak decyzji w sprawie tarczy zbiega się w czasie z odwróceniem trendu cenowego na polskim rynku hurtowym. Po trwającej od 25 do 30 września serii obniżek (w trakcie której benzyna Pb95 potaniała w hurcie o łącznie ok. 33 grosze na litrze), 1 października cennik koncernu ORLEN ponownie wzrósł.
Ceny hurtowe ORLEN (stan na 1 października 2026 r.):
├─ Eurosuper 95: 6 165 zł / m³ netto (ok. 7,58 zł/l brutto)
└─ Ekodiesel: 7 272 zł / m³ netto (ok. 8,94 zł/l brutto)
Uwaga: Wskazane wartości brutto wynikają bezpośrednio ze stawki cennikowej ORLEN po doliczeniu 23% VAT i nie stanowią bezpośredniej średniej ceny detalicznej na stacjach paliw.
Europa na różnych biegach
Analitycy rynku naftowego zwracają uwagę na zróżnicowanie oręża, po które sięgają europejskie stolice:
- Model czeski: Hybryda sztywnych marż detalicznych, wyznaczania cen maksymalnych i sięgania po unijne minima w akcyzie.
- Model niemiecki: Bezpośrednie cięcie podatków konsumpcyjnych z zapowiedzią późniejszych regulacji sztywnych.
- Model polski: Mechanizm powiązania cen maksymalnych i obniżki VAT z dedykowaną daniną od nadzwyczajnych zysków sektora naftowego.
Na ten moment najbardziej stabilną i przewidywalną sytuację mają kierowcy za naszą zachodnią i południową granicą. O tym, kiedy i w jakim kształcie wsparcie trafi do polskich kierowców, przesądzą najbliższe dni i decyzja Prezydenta RP w sprawie ustawy windfall tax.
źródło: Reuters, Orlen, inf. własna
Weź udział w naszym wydarzeniu – XX PROFIT HOTEL FORUM® 2026
© BROG B2B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.
Dalsze rozpowszechnianie powyższego materiału jest zabronione.