W odniesieniu do artykułu pt. „Gra o interchange”, który ukazał się 6 marca br. na łamach dziennika „Puls Biznesu”, Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego (FROB) oświadcza, że przedstawienie przez organizację MasterCard nieprecyzyjnych założeń procesu obniżania stawek prowizji interchange w Polsce w dniu obrad sejmowej Komisji Ustawodawczej, poświęconych zaopiniowaniu senackiego projektu ustawy, administracyjnie obniżającej poziom tych opłat w Polsce, odczytujemy jako kolejną próbę zatrzymania pozytywnych zmian na polskim rynku płatności bezgotówkowych.
FROB podtrzymuje stanowisko, że jedyną szansą na zrównoważony rozwój obrotu bezgotówkowego w Polsce jest w obecnej sytuacji jak najszybsze przyjęcie nowelizacji ustawy o usługach płatniczych przygotowanej przez Senat RP.
MasterCard od wielu miesięcy podejmuje działania, których celem jest utrzymywanie prowizji interchange (pobieranych od przedsiębiorców za akceptacją kart płatniczych) w Polsce na jak najwyższym możliwym poziomie. W tym celu zablokowała m.in. porozumienie, które wszystkie pozostałe strony rynku (w tym konkurencyjna organizacja Visa) osiągnęły w wyniku prac Zespołu Roboczego ds. Opłaty Interchange, powołanego przez NBP pod koniec 2011 roku. Doprowadziło to do konieczności uregulowania problemu zawyżonych prowizji w drodze regulacji ustawowej. Również do procesu prac nad przygotowaniem projektu nowelizacji ustawy, wspieranego m.in. przez Ministerstwo Finansów oraz NBP, MasterCard wielokrotnie zgłaszał zastrzeżenia. Jednocześnie do tej pory organizacja ta nie zgłaszała żadnych konstruktywnych propozycji doprowadzenia do satysfakcjonujących wszystkich uczestników rynku obniżek prowizji interchange . Za taką nie można uznać dokonania symbolicznej korekty w cennikach prowizyjnych Visa i MasterCard na początku roku. Wbrew zaleceniom NBP, których wdrożenie przyniesie w dłuższej perspektywie korzyści wszystkim uczestnikom rynku, MasterCard konsekwentnie podporządkowuje swoje działania strategii maksymalizacji zysku w krótkim terminie. Opublikowanie w „Pulsie Biznesu” bliżej niesprecyzowanych założeń planu redukcji stawek interchange, które miałyby zostać wprowadzone w porozumieniu z konkurencyjną organizacją Visa, w dniu, w którym losy ustawy dotyczącej tego zagadnienia decydują się w Sejmie, jest na to kolejnym dowodem. Działanie to należy uznać za próbę zdezorientowania Parlamentarzystów pracujących nad projektem ustawy oraz próbę wpłynięcia na ich decyzję. W przygotowanej przez MasterCard propozycji brakuje nie tylko informacji na temat tempa wprowadzania zmian, ale również uzasadnienia dla przedstawionych warunków ich wdrażania – zwiększenie liczby terminali o 40 tys. rocznie. Nie ma żadnych podstaw by sądzić, że przedstawiony przez MasterCard plan zostanie kiedykolwiek wprowadzony w życie, a tym samym, że w wypadku przerwania prac parlamentarnych jakikolwiek kompromis w tej sprawie zostanie zawarty. Ponadto propozycja MasterCard, zakładająca obniżanie interchange w taki sposób, by systematycznie obniżała się średnia wysokość tej prowizji dla wszystkich kart, a nie jej maksymalna wartość, jest sprzeczna z założeniami NBP i z pewnością nie przyczyni się do realizacji kluczowego celu obniżek, a więc rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce poprzez zachęcanie kolejnych przedsiębiorców do akceptacji kart. Trudno sobie wyobrazić realizację tego pomysłu w praktyce. Z przedstawionej przez MasterCard propozycji nie wynika, w jaki sposób taka średnia wysokość opłaty interchange miałaby być obliczana ani kto miałby ją weryfikować. Nie wiadomo, czy w tym procesie byłyby brane pod uwagę, np. dane pochodzące od akceptantów. Średnia wysokość pobieranych od każdego z nich opłat byłaby bowiem różna w zależności od liczby transakcji i rodzaju przyjmowanych kart.
Mając na uwadze brak możliwości doprowadzenia do kompromisu rynkowego w sprawie obniżki opłat interchange , czego dowiodły prace prowadzone przy NBP, zdecydowanie opowiadamy się za jak najszybszym przyjęciem regulacji ustawowej zakładającej stopniową redukcję prowizji do poziomu 0,5% wartości transakcji od 2016 roku.
Robert Łaniewski
Prezes Fundacji Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego
***
Fundacja Rozwoju Obrotu Bezgotówkowego została powołana do życia w listopadzie 2011 roku, jako reprezentacja przedsiębiorców z sektora MSP, w odpowiedzi na palącą potrzebę zmian w zakresie funkcjonowania systemu płatniczego w Polsce. Wśród członków założycieli była m.in. Polska Izba Paliw Płynnych. Od początku istnienia Fundacji udało się już połączyć siły ponad 1500 przedsiębiorców z całej Polski – nawet tych, którzy na co dzień są konkurentami. Kluczowym celem działania FROB jest w pierwszej kolejności doprowadzenie do obniżenia opłaty interchange, czyli prowizji, którą akceptujący kartę płatniczą – sklep, zakład usługowy czy stacja benzynowa – muszą oddawać do banku, który daną kartę wystawił. Jak dowodzą analizy NBP, jest to podstawowy warunek rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce.