Ich częstotliwość i specyfikę w specjalnym wywiadzie omawia Przemysław Ligenza, wiceprezes Urzędu Dozoru Technicznego.
Edwin Kaniuk: Jakie działania są podejmowane przez UDT podczas kontroli stacji i co podlega kontroli?
Przemysław Ligenza, wiceprezes Urzędu Dozoru Technicznego: Badania techniczne mogą obejmować rewizje zewnętrzne, wewnętrzne i próby szczelności zbiorników. Zdarza się, że prowadzimy kontrole przestrzegania przepisów o dozorze technicznym, w ramach których wykonujemy doraźne badania kontrolne, jak to miało miejsce od stycznia do końca maja tego roku, kiedy systematycznie sprawdzaliśmy, czy wszystkie zbiorniki na paliwa ciekłe w stacjach paliw zostały dostosowane do wymagań technicznych, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063, ze zm.). Rozporządzenie dotyczy systemów i urządzeń sygnalizujących wycieki ze zbiorników na paliwa płynne oraz urządzeń i systemów zabezpieczających przed wyciekami stanowiącymi zagrożenie dla środowiska naturalnego. Ewentualny wyciek musi być wykryty niezwłocznie, działania zapobiegawcze również podjęte natychmiast, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia. Przytoczone rozporządzenie określa, że bazy paliw powinny być wyposażone w instalacje, urządzenia lub systemy zabezpieczające przed przenikaniem produktów naftowych do gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych oraz monitorujące stan magazynowanych produktów naftowych i sygnalizujące wycieki tych produktów. Natomiast stacje paliw muszą być wyposażone w urządzenia do pomiaru i monitorowania stanu magazynowanych produktów naftowych oraz do sygnalizacji wycieku produktów naftowych do gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych.
>>> Już wkrótce "Stacje paliw – sprzedaż detaliczna – Raport 2014"
E.K.: Czyli były to kontrolne badania techniczne?
P.L.: Tak, były to doraźne badania kontrolne. Badania techniczne zbiorników na paliwa płynne na stacjach i w bazach paliw są prowadzone zgodnie z warunkami technicznymi dozoru technicznego, które zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 18 września 2001 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego, jakim powinny odpowiadać zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych ( Dz. U. Nr 113, poz. 1211, ze zm.) wydanym na podstawie ustawy o dozorze technicznym. Rozporządzenie to, jak również ustawa o dozorze technicznym, przewidują doraźne badania kontrolne. Oba wspomniane rozporządzenia są ze sobą związane – to z 2005 roku dotyczy m. in. Sygnalizacji i zabezpieczeń zbiorników na paliwa płynne przed przeciekiem, a drugie – z 2001 r. – określa konkretne urządzenia i systemy zabezpieczające przed wyciekiem czynnika roboczego do środowiska i sygnalizujące jego powstanie. Warto wspomnieć, że rozporządzenie dotyczące dozoru technicznego zostało znowelizowane w 2008 r. Wprowadzono wówczas zmiany korzystne dla właścicieli zbiorników paliwowych, m. in. Rozszerzające katalog urządzeń i systemów zabezpieczających. Umożliwiło to UDT dopuszczanie do eksploatacji zbiorników wyposażonych w najnowsze rodzaje zabezpieczeń, nie ujęte wcześniej w rozporządzeniu. Wymaga to oczywiście analizy dokumentacji takiego urządzenia, przeprowadzenia odpowiednich badań i czasem wprowadzenia pewnych modyfikacji a następnie dopuszczenia do stosowania. Nie wszystkie rodzaje systemów zabezpieczających i sygnalizujących wyciek spełniają wymagania przepisów. Jakiś czas temu trwał spor o piezometry umieszczone poza polem zbiornikowym. Piezometry nie sygnalizują powstania wycieku lecz informują o zaistniałym już skażeniu środowiska. Dlatego UDT nie dopuszcza piezometrów jako jedynych urządzeń sygnalizujących powstanie wycieku. Jeżeli wynik badań i analiz urządzenia zabezpieczającego czy sygnalizującego jest pozytywny, to UDT ma prawo je uznać. Wydaje się wówczas decyzję o dopuszczeniu zbiornika do eksploatacji, po której prowadzi się regularne badania okresowe.
E.K.: Kiedy i jak często UDT przeprowadza takie kontrole?
P.L.: Pierwsze badanie techniczno-odbiorcze urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu wykonuje się przed przystąpieniem do jego użytkowania, w celu wydania decyzji zezwalającej na eksploatację. Badania techniczne okresowe są prowadzone zgodnie z harmonogramem określonym we wspomnianym rozporządzeniu w zależności od czasu eksploatacji danego urządzenia. W przypadku zbiornika stalowego podziemnego eksploatowanego powyżej 20 lat rewizję wewnętrzną i próbę szczelności przeprowadza się co 5 lat, a rewizję zewnętrzną co rok. Dla urządzeń eksploatowanych krócej niż 20 lat okresy pomiędzy kolejnymi badaniami są znacznie dłuższe – rewizja wewnętrzna i próba szczelności co 10 lat i rewizja zewnętrzna co 2 lata. Prób szczelności nie wykonuje się dla zbiorników wyposażonych w międzyścienny system wykrywania wycieku. Oprócz badań okresowych przeprowadza się badania doraźne po zakończeniu modernizacji lub naprawy zbiornika, a także w przypadku stwierdzenia jego niewłaściwego stanu. Badanie doraźne przeprowadza się również po niebezpiecznym uszkodzeniu zbiornika lub nieszczęśliwym wypadku związanym z jego eksploatacją. Badania doraźne mogą mieć również charakter kontrolny. Takie właśnie badania przeprowadzaliśmy w tym roku, aby sprawdzić zgodność stanu zbiorników z przepisami i zapobiec skażeniom środowiska.
To tylko część wywiadu z Przemysławem Ligenzą.