Dopasowanie oferty sklepowej do sezonu jest niezwykle ważne. Trzeba umiejętnie dobrać asortyment do panujących trendów konsumenckich oraz pory roku.
Okres wiosenno-letni (rozumiany jako miesiące kwiecień–wrzesień) to najważniejszy czas
w sprzedaży większości kategorii spożywczych FMCG prowadzonych przez stacje benzynowe. Blisko 60 proc. sprzedaży kategorii napojów bezalkoholowych odbywa się w tym okresie. W sezonie wiosenno-letnim również przekąski notują ponad 55 proc. sprzedaży całorocznej. Nieco mniej, choć również ponad 50 proc., sprzedaży przypada na okres wiosenno-letni w przypadku alkoholi, stanowiących największą wartościowo grupę produktów spożywczych. Zarówno alkohole, jak i przekąski w całym 2015 roku zanotowały spadek wartości sprzedaży na rynku stacji benzynowych w stosunku do roku poprzedniego, co może oznaczać słabsze wykorzystanie sezonu lub okresów świątecznych. Na czym warto skupić się podczas planowania asortymentu, aby skutecznie skorzystać z trendów sezonowych?
Sprzedaż kategorii alkoholi jest silnie skoncentrowana wokół dwóch okresów – świąt Bożego Narodzenia i Sylwestra oraz Wielkanocy. Trendowi temu podlega zdecydowana większość podkategorii, szczególnie alkohole mocne. Okres wielkanocny jest kluczowy dla kategorii wódki, whisky oraz win, przypada on na marzec lub kwiecień. Wówczas znaczny wzrost sprzedaży notuje również kategoria piwa w związku z ociepleniem. W ubiegłym roku na stacjach benzynowych Polacy chętniej kupowali wina w drugim kwartale, niż miało to miejsce w 2014 roku. 28 proc. sprzedaży wartościowej win słodkich miało miejsce w okresie od kwietnia do czerwca 2015 roku, co było wzrostem o ponad 2 punkty procentowe w stosunku do roku poprzedniego. Drugi kwartał 2015 roku był również znacznie ważniejszy dla win deserowych oraz musujących i szampanów.
Z myślą o nadchodzących świętach wielkanocnych warto zapewnić dobrą ekspozycję produktom
z tych kategorii oraz przygotować personel stacji na możliwość doradzenia konsumentowi przy zakupie wina. W zależności od tego, jak szybko następuje ocieplenie, warto również zadbać o szeroką ofertę piw, popularnych w cieplejszych okresach radlerów (mix piwa i soku) oraz silnie rozwijających się piw lokalnych marek zapewniając konsumentowi możliwość szerszego wyboru.
Istotną grupą produktów spożywczych są również przekąski i słodycze. Wzrost sprzedaży w okresie wiosennym (czyli miesiącach kwiecień–czerwiec) również cechuje część z kategorii zaliczanych do tej grupy – zarówno tak oczywistych jak lody, jak również kategorii, po których nie spodziewalibyśmy się zbytniej sezonowości – rogalików i ciasteczek. Na rosnącą wagę sezonu wiosenno-letniego
w przypadku przekąsek składa się kilka czynników. Jednym jest ocieplenie skłaniające osoby odwiedzające stację benzynową do sięgnięcia po lody czy lizaki. Drugim czynnikiem jest wzrastająca wraz z ociepleniem sprzedaż piwa, któremu często towarzyszy zakup produktów z kategorii chipsów lub słonych paluszków. Trzecim ważnym czynnikiem jest również wzrost intensywności podróży
i wydłużający się dzień.
Warto zadbać o ofertę przekąsek dla trzech typów konsumentów: zadbać o dostępność słonych przekąsek i chipsów przy segmencie z alkoholem, aby osoby planujące wieczorny relaks łatwo odnalazły pożądane produkty, zapewnić spragnionym podróżnym łatwo dostępną lodówkę z lodami impulsowymi oraz przygotować się na wizytę podróżujących z dziećmi adresując do nich ofertę ciastek, wypieków i lizaków.
Produktami, na które należy zwrócić również szczególną uwagę w okresie wiosenno-letnim są napoje bezalkoholowe. Nie obserwujemy tu znacznego wpływu świąt wielkanocnych, wzrost kategorii związany jest z kwestią pogodową – im szybciej następuje ocieplenie po zimie, tym szybciej kategorie napojowe notują wzrosty sprzedaży. W ubiegłym roku kwartał drugi stracił na ważności w sprzedaży całorocznej w przypadku kategorii napojów bezalkoholowych w stosunku do roku 2014, głównie za sprawą bardzo ciepłego kwartału trzeciego, niemniej ponad 27 proc. całej sprzedaży skupiło się w miesiącach wiosennych. Najsilniej w kwartale drugim wzrasta sprzedaż wody butelkowanej – w całym ubiegłym roku kategoria ta na stacjach benzynowych wzrosła wartościowo o 12 proc. w stosunku do 2014 roku, korzystając zarówno z rekordowo ciepłego i długiego lata, jak również z trendu rosnącej popularności bardziej naturalnych produktów panującego wśród konsumentów. Silną sezonowością cechują się również mrożona kawa i herbata oraz napoje energetyczne, które osiągają szczyt sprzedaży zwykle w sierpniu.
Ponad połowa sprzedaży kategorii spożywczych FMCG na stacjach benzynowych przypada na okres wiosenny oraz letni. W porównaniu z resztą rynku, udział miesięcy kwiecień-wrzesień w sprzedaży całorocznej na stacjach benzynowych jest wyższy, stąd też planowanie sprzedaży w tym okresie wymaga więcej wysiłku i przewidywania. Warto słuchać potrzeb konsumentów i śledzić bieżące mody aby odpowiednio zaadresować asortyment, jednocześnie mając stale na uwadze kwestie pogodowe i okolicznościowe.
Autorem tekstu jest Konrad Wacławik, Client Consultant w Retailer Services Nielsen Company
Artykuł ukazał się publikacji "Liderzy Rynku – Dostawcy dla stacji paliw – Raport 2016"
wydaniu specjalnym miesięcznika "Stacja Benzynowa & Convenience Store"
