W ubikacjach brakuje także podstawowych akcesoriów – m.in. nakładek higienicznych na deski sedesowe. Ich brak, pomijając aspekt estetyczny i higieniczny, powoduje znaczne zwiększenie ilości zużywanego papieru toaletowego. Deficytowe są także środki do dezynfekcji desek sedesowych, podajników mydła oraz klamek.
Na większości stacji brakuje przewijaków dla niemowląt. Coraz rzadsze, choć nadal stwierdzane, są przypadki braku papieru, mydła oraz ręczników. Negatywny wizerunek toalet buduje niewłaściwy stan techniczny armatury, urządzeń sanitarnych oraz dozowników.
Często spotykamy się także z pomazanymi, zakamienionymi lub zatkanymi pisuarami, które nie odprowadzają nieczystości. Ogromny wpływ na ich stan mają klienci, którym pisuary służą jako podręczne ,,kosze na śmieci’, do których wrzuca się gumy do żucia oraz niepotrzebną zawartość kieszeni. Brak pojemników sanitarnych na odpady higieniczne sprawia, że do muszli ustępowej trafiają odpady, które często zatykają odpływy, uniemożliwiając korzystanie z toalety. Dopełnieniem negatywnego obrazu są brudne deski klozetowe, przepełnione kosze na śmieci Stan rzeczy uległby poprawie, gdyby właściciele stacji zdecydowali się na zwiększenie skuteczności sprzątania toalet. Zaniedbania sprzyjają rozwojowi bakterii, które są głównym źródłem nieprzyjemnych zapachów.
Poważnym uchybieniem jest też brak odświeżaczy powietrza. Jeżeli są obecne, często nie spełniają swojej funkcji. Dlaczego? Jak pokazuje praktyka, w wielu obiektach są stosowane środki chemii konsumenckiej (czyli przeznaczonej do domowego użytku). Nie są w stanie sprostać wyzwaniom, jakie napotykają na stacji. Nie wystarczy również, by personel stacji wszedł do toalety, przetarł podłogę i rozpylił odświeżacz powietrza lub uzupełnił wkład zapachowy. Z punktu widzenia czystości równie efektywne byłoby samo podpisanie listy kontrolnej sprzątania toalety. Aby szybko pozbyć się nieprzyjemnego zapachu trzeba usunąć zanieczyszczenia, które sprzyjają rozwojowi bakterii. Wystarczy tylko i aż, umyć oraz zdezynfekować daną powierzchnię odpowiednio dobranym środkiem chemicznym i sprzętem manualnym (wózki, mopy, ścierki z mikrofazy). Stosowanie chemii i sprzętu profesjonalnego pozwala niewielkim kosztem doczyścić , na bieżąco pielęgnować i dezynfekować posadzki jak również powierzchnie ponad podłogami (armaturę, urządzenia sanitarne, glazurę, szyby lustra, etc.).
Właściciele stacji powinni zwrócić uwagę na wystrój toalet. Zastosowanie jednolitej linii urządzeń korzystnie wpłynie na wygląd ubikacji. Powszechny jest obraz, gdy w jednej toalecie wiszą obok siebie dozowniki, ale każdy z nich ma innych kształt, a nawet kolor. Budżet przeznaczony na modernizację powinien przewidywać instalację bezdotykowych systemów dozowania mydła oraz ręczników, jak również coraz częściej stosowanych bezdotykowych dozowników środka do dezynfekcji higienicznej dłoni w postaci żelu tj. Gojo/Purell. Standard toalet można poprawić także poprzez wprowadzenie bezdotykowych dozowników mydeł w pianie. Dodatkowo można już dostrzec bezdotykowe systemy dezynfekcji higienicznej dłoni w żelu, które nie wymagają użycia wody – np. Purell TFX Hygienic Hand Rub wraz z dozownikiem. Żel wtarty w dłonie odparowuje, pozostawiając zdezynfekowaną skórę.
Umyte dłonie trzeba wysuszyć. Optymalnym rozwiązaniem wydają się ręczniki papierowe. Toalety na stacjach wymagają niezawodnych i prostych w obsłudze systemów higienicznych. Elektryczne suszarki są jednym z droższych rozwiązań, biorąc pod uwagę koszt zakupu samego urządzenia, koszt konserwacji i zasilania prądem. Co prawda nie wymagają uzupełniania wkładów i nie tworzą odpadów w postaci zużytych ręczników, jednak strumień ciepłego powietrza w połączeniu z wilgotnymi dłońmi tworzy idealne warunki do rozmnażania bakterii, które przebywają w zamkniętym obiegu powietrza jakim jest łazienka i suszarka elektryczna. Na nagrzewnicach suszarek stwierdza się obecność m.in. groźnych bakterii kałowych, które są wydmuchiwane są na nasze dłonie. Jeżeli z różnych względów muszą być stosowane suszarki warto zwrócić uwagę, by był w nich zastosowany filtr HEPA, który wyłapuje bakterie. Ważna jest również jego regularna wymiana, która z kolei generuje koszty. Suszarki elektryczne generują także hałas w łazience. Mimo ich obecności „standardem” są pochlapane posadzki, ściany, umywalki i lustra. Wielu klientów rezygnuje z oczekiwania w kolejce, przez osoby, które szybko chcą pozbyć się nadmiaru wody na dłoniach, a które często dodatkowo muszą stać w kolejkach do suszarki.
Ręczniki papierowe gwarantują natomiast poczucie komfortu i zachowania najwyższego poziomu higieny. Osuszanie rąk ręcznikiem papierowym redukuje ilość bakterii o około 25%. Pozwala również usunąć bakterie z trudnodostępnych miejsc np. pomiędzy palcami. Korzystanie z ręczników papierowych nie wymaga dotykania dozownika, tym samym użytkownik nie jest narażony na przenoszenie bakterii. Choć zużyte ręczniki muszą być składowane i tym samym tworzą odpady, należy pamiętać, że jako surowce wtórne zużyte ręczniki papierowe mogą być przetwarzane do sześciu razy. Korzystanie z ręczników o najwyższej chłonności redukuje koszty zakupu, ponieważ wystarczy wówczas tylko jeden ręcznik do osuszenia dłoni, a jednocześnie zmniejsza ilość odpadów.
Oszczędności mogą przynieść także inne rozwiązania. W stacyjnych brakuje bezdotykowych lub samozamykających się termostatycznych baterii z funkcją dezynfekcji termicznej bezdotykowych lub samo spłukujących się pisuarów z funkcją spłukiwania higienicznego oraz systemów automatycznego włączania i wyłączania światła. Ich obecność nie tylko poprawia wizerunek stacji i komfort klientów. Wymienione rozwiązania poziom czystości i higieny w toalecie, minimalizują mechaniczne zużycie urządzeń, a także obniżają koszty utrzymania czystości oraz ilość zużywanego prądu i wody.
Obecnie na niewielu polskich stacjach można spotkać toalety z wyżej wymienionym pakietem nowoczesnych rozwiązań. Z biegiem czasu sytuacja na pewno ulegnie zmianie. W toaletach autostradach wprowadzono już system Aqua 3000 Open firmy Franke Washroom Systems. Pozwala on na zdalne, sterowane czasowo, automatyczne płukanie higieniczne pisuarów i muszli ustępowych w całej sieci lub grupie wybranych obiektów. Daje również możliwość sterowania dezynfekcją termiczną poszczególnych grup baterii, optymalizacji podaży wody w okresach szczytowego poboru zapotrzebowania z cyfrowym zapisem danych do rejestru oraz uruchamiania programów oszczędnościowych w okresie nocy, świąt i wakacji.
Dariusz Landowski, Optimal.