Jednocześnie na potrzeby tych postępowań przeprowadzono 559 czynności sprawdzających (ponad 10 proc. wszystkich czynności sprawdzających). W 184 podmiotach stwierdzono nieprawidłowości, wydano 452 decyzje podatkowe, w 64 przypadkach kontrolowani dokonali korekty deklaracji. Nieprawidłowości w obrocie paliwami stanowiły ok. 30 proc. wszystkich ustaleń kontroli skarbowej, wskazując, że ten obszar stanowi jeden z najistotniejszych obszarów ryzyka. Ustalenia kontroli w 2013 r. wyniosły łącznie w podatku VAT i akcyzie – 1,27 mld zł (396 mln odsetek) oraz dodatkowo 39 mln zł w podatkach dochodowych. Największe ustalenia dotyczyły podatku VAT i wyniosły ponad 1 mld zł. W podatku akcyzowym ponad 250 mln zł.
Wyłudzenia VAT
W podatku VAT największe nieprawidłowości dotyczyły stwierdzonego w 18 kontrolach mechanizmu wyłudzania VAT związanego z wewnątrzwspólnotowym nabyciem paliwa – ok. 413 mln zł. W ponad 140 przypadkach kontrolujący stwierdzili zawyżenie wartości podatku naliczonego w składanych deklaracjach poprzez wykazywanie kwot tego podatku przede wszystkim z faktur nieistniejących podmiotów (ustalenia ok. 300 mln zł), zaniżanie wartości podatku należnego VAT z tytułu nieewidencjonowanej sprzedaży paliw (ustalenia ok. 158 mln) oraz wystawianie pustych faktur (ustalenia ok. 146 mln). W podatku akcyzowym ustalenia dotyczyły przede wszystkim wprowadzania do obrotu paliwa, dla którego nie można było ustalić źródła pochodzenia – ustalenia ponad 180 mln zł. Porównując rok 2012 i 2013, należy wskazać, iż w 2013 r. nastąpił znaczny wzrost ujawnień przez kontrolę skarbową nieprawidłowości związanych z oszustwami w podatku VAT z ok. 540 mln zł w 2012 r. do ponad 1 mld zł w 2013 r. Największy wzrost ustaleń dotyczy mechanizmu niepłacenia podatku VAT w związku z wewnątrzwspólnotowymi nabyciami paliw – z 266 mln w 2012 r. do ok. 413 mln w 2013 r. W zakresie oszustw w podatku akcyzowym skala ujawnień w 2013 r. jest analogiczna do 2012 r. i wyniosła ok. 250 mln zł.
Tworzenie słupów
Jedną z cech przestępstw podatkowych w obrocie paliwami jest tworzenie dużej liczby tzw. słupów, czyli firm pozorujących działalność gospodarczą, oraz dokonywanie częstych zmian ich siedzib (z wykorzystaniem m.in. wirtualnych biur). Po krótkim okresie funkcjonowania taki podmiot zastępowany jest następnym, zlokalizowanym w innym województwie. Tym samym nie jest możliwe precyzyjne określenie obszarów kraju, w których najczęściej dochodzi do oszustw.
Mając na uwadze, że oszustwa podatkowe noszą znamiona przestępstw nie tylko skarbowych, ale również karnych, organy kontroli skarbowej ściśle współpracują w tym zakresie z organami ścigania, które posiadają w tym zakresie stosowne dane.
Autorem tekstu jest Agnieszka Królikowska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej
Artykuł ukazał się na łamach "Stacje paliw – sprzedaż detaliczna – Raport 2014" wydania specjalnego miesięcznika "Stacja Benzynowa & Convenience Store"