Aktami normatywnymi, które regulują warunki techniczne dla stacji paliw płynnych oraz wymagania ochrony przeciwpożarowej są Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy instalacji paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2005 r. nr 243 poz. 2063 z późn. zm.) oraz Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ( t.j. Dz. U. z 2009 nr 178 poz. 1380 z późn. zm)
Zgodnie z nimi stacja paliw płynnych jest to „obiekt budowlany, w skład którego mogą wchodzić: budynek, podziemne zbiorniki magazynowe paliw płynnych, podziemne lub nadziemne zbiorniki gazu płynnego, odmierzacze paliw płynnych i gazu płynnego, instalacje technologiczne, w tym urządzenia do magazynowania i załadunku paliw płynnych oraz gazu płynnego, instalacje wodno-kanalizacyjne i energetyczne, podjazdy i zadaszenia oraz inne urządzenia usługowe i pomieszczenia pomocnicze.
Zgodnie z Ustawą o ochronie przeciwpożarowej za bezpieczeństwo na stacji paliw płynnych odpowiada jej właściciel, zarządca lub użytkownik. Zakres obowiązków związanych z ochroną przeciwpożarową obejmuje:
1. przestrzeganie przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych,
2. wyposażanie budynków i obiektów lub terenów w sprzęt pożarniczy i ratowniczy oraz środki gaśnicze zgodnie z zasadami określonymi w odrębnych przepisach,
3. zapewnienie konserwacji i naprawy sprzętu oraz urządzeń zgodnie z zasadami i wymaganiami gwarantującymi sprawne i niezawodne ich funkcjonowanie,
4. zapewnienie osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji,
5. przygotowanie budynku, obiektu lub terenu do prowadzenie akcji ratowniczej ,
6. zaznajomienie pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,
7. ustalenie sposobów postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Przywołane poniżej akty prawne określają, iż stacja paliw płynnych powinna być wyposażona w następujących sprzęt przeciwpożarowy:
1. 2 gaśnice przewoźne po 25 kg każda,
2. 2 gaśnice przenośne proszkowe po 6 kg każda,
3. 3 koce gaśnicze,
4. 2 gaśnice przenośne proszkowe po 6 kg każda oraz koc gaśniczy na każde stanowisko wydawania gazu płynnego.
Wymogi dotyczące wyposażenia obiektów w gaśnice zawarte są w §32 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719).
W zakresie wyposażania w w/w sprzęt stacji paliw płynnych najczęściej popełnianym błędem przez zarządców i osoby odpowiedzialne za zabezpieczenia p.pożarowe jest nieprofesjonalne jego rozmieszczenie lub przechowywanie niezgodne z normami.
Jednym z nagminnie popełnianych błędów jest umieszczanie koca gaśniczego w skrzynkach metalowych, których sposób otwierania uniemożliwia spełnienie wymogów normy PN-EN 1869:1997 pkt. 3.6 w brzmieniu „Jeżeli koc gaśniczy jest umieszczony lub zapakowany zgodnie z instrukcją producenta, powinno być możliwe, w czasie nie dłuższym niż 4 s. wzięcie go z miejsca umieszczenia, rozwinięcie i trzymanie gotowego do użycia”.
Zatem szafka metalowa musi być wyposażona w zamek umożliwiający jej szybkie otwarcie np. zamek ogólnodostępny typu euro. Takiego wymogu nie spełnia stosowany przez nieprofesjonalnych producentów szaf ochronnych zamek patentowy.
Ponadto bardzo często gaśnice stanowiące podstawowe wyposażenie stacji paliw są wieszane lub stawiane w miejscach nie zadaszonych lub narażonych na działanie zewnętrznych warunków atmosferycznych. Optymalnym rozwiązaniem z punktu widzenia zabezpieczeń i funkcjonalności jest umieszczanie gaśnic w szafkach ochronnych.
Bardzo często do tego celu są wykorzystywane szafy będące przygotowane do zastosowania wewnątrz budynku, które nie są przygotowane na działania środowisk korozyjnych (paliwa, oleje, smary, sól drogowa, itp.). Szafy i skrzynie tego typu powinny być wykonane zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO 12944-2 w kategorii korozyjności najmniej C3, natomiast zalecana, to C4. W przypadkach środowisk przemysłowych agresywnych (rafinerie, zakłady petrochemiczne, itp.) o dużej wilgotności zaleca się stosowanie kategorii C5-I.
Istotną rzeczą, na którą należy zwrócić uwagę przy wyborze, to odporność farb na promienie UV. Gwarantuje to niezmienność koloru takiej szafy lub skrzyni, przez wiele lat, a tym samym jest wizualnym sygnałem, że wykonano ją z materiałów wysokiej jakości. Również coraz częściej producenci stosują ekrany przeciw insektom oraz uszczelki zabezpieczając w ten sposób wnętrze i sprzęt przed niechcianymi gośćmi oraz wilgocią.
Jak wiadomo niska temperatura w okresie zimowym dochodząca niekiedy do – 25C nie pozostaje obojętna dla sprzętu gaśniczego. Warto jest dodatkowo wyposażyć skrzynie i szafy w układy stałego utrzymania temperatury wewnątrz. Ogrzewanie wnętrza rozpoczyna się samoczynnie przy temperaturze poniżej 5C. Tego typu rozwiązania dostępne są jako wyposażenie opcjonalne u producentów sprzętu p.poż.
Dla zapewnienia właściwego umieszczenia oraz wyeksponowania podręcznego sprzętu gaśniczego, idealnym rozwiązaniem są zestawy przeciwpożarowe. Stanowią one stojaki na gaśnice, wieszaki na gaśnice, platformy stacjonarne oraz wózki przejezdne. Dzięki odpowiednio dobranej kolorystyce oraz oznakowaniu stają się wyraźnie widoczne, jednocześnie zwiększając poczucie bezpieczeństwa. Takie zestawy mogą posiadać konstrukcje umożliwiającą ich przemieszczanie w dowolne miejsce na stacji paliw.
Podsumowując należy zwrócić uwagę, że problematyka zabezpieczeń przeciwpożarowych na stacjach paliw nie może zostać ograniczona do ich wyposażenia w wymagany sprzęt ochrony przeciwpożarowej. Warte uwagi jest również pochodzenie produktu. Tańszy sprzęt z Dalekiego Wschodu często staje się dużym kłopotem, który ujawnia się wraz sytuacją zagrożenia.
Większość właścicieli stacji paliw płynnych dbając o design własnych stacji nie przywiązuje wagi do w/w informacji traktując sprzęt p.poż. jako wyposażenie wymagane prawem a niekoniecznie ratujący życie czy mienie. Skutkiem takich działań są nieestetyczne wiszące lub stojące zardzewiałe, rozpadające i wypłowiałe szafy oraz niedziałający sprzęt gaśniczy niewiadomego pochodzenia. W dobie prężnego rozwoju techniki i technologii produkcji sprzęt spełniający wszystkie wymienione wymagania nie jest niczym nie osiągalnym wręcz zalecanym przez profesjonalnych producentów.
Z punktu widzenia osoby odpowiedzialnej za bezpieczeństwo na stacjach paliw płynnych konieczne i niezbędne jest zadbanie o profesjonalne, zgodne z normami zabezpieczenie, rozmieszczenie oraz przechowywanie sprzętu p.poż.