Przemysław Bryksa o „zazielenianiu” transportu. Nowe narzędzia NCW działają nierówno

Udostępnij artykuł

Reforma Narodowego Celu Wskaźnikowego rozszerzyła możliwości „zazieleniania” transportu o energię elektryczną z OZE oraz paliwa węglowe z recyklingu. Pierwsze miesiące obowiązywania nowych rozwiązań pokazują jednak dwa różne scenariusze. Mechanizm dotyczący energii odnawialnej zaczyna funkcjonować, podczas gdy rozwój rynku RCF hamują niejasne przepisy i problemy interpretacyjne.

przemysław bryksa kdcp raport petrolnet

W analizie „Zazielenianie transportu w Polsce – nowe narzędzia – sukces czy porażka?” Przemysław Bryksa, Of Counsel w KDCP, przygląda się zmianom wprowadzonym po nowelizacji ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Najważniejsze rozwiązania związane z realizacją Narodowego Celu Wskaźnikowego weszły w życie 1 stycznia 2026 roku.

petrolnet google banner

Dwa nowe narzędzia realizacji NCW

Reforma umożliwiła wykorzystanie w realizacji NCW dwóch nowych mechanizmów. Pierwszy pozwala uwzględniać energię elektryczną z odnawialnych źródeł zużywaną w transporcie drogowym i kolejowym. Drugi obejmuje ciekłe i gazowe paliwa węglowe pochodzące z recyklingu, określane jako RCF.

Jak wskazuje Przemysław Bryksa, rozwiązania te są istotne nie tylko dla podmiotów bezpośrednio zobowiązanych do realizacji NCW. Mechanizm wpływa bowiem na cały rynek paliwowy, ponieważ obowiązek związany jest z paliwem wprowadzanym do obrotu, a jego koszty ostatecznie mają znaczenie również dla konsumentów.

Energia z OZE tworzy nowy mechanizm współpracy

Znacznie lepiej rozwija się obecnie możliwość zaliczania do NCW energii elektrycznej z OZE. Dotyczy to energii wykorzystywanej do ładowania pojazdów drogowych oraz pobieranej przez transport kolejowy.

Na 2026 rok wskaźnik udziału energii elektrycznej z OZE w zużyciu energii elektrycznej brutto w Polsce, wykorzystywany w tym mechanizmie, wynosi 28,1 proc. Firmy paliwowe mogą uwzględniać nie tylko energię wykorzystaną w ramach własnej działalności, ale również zawierać odpowiednie umowy z operatorami infrastruktury ładowania czy przewoźnikami kolejowymi.

W praktyce tworzy się więc nowy obszar współpracy pomiędzy rynkiem paliwowym, elektromobilnością i transportem kolejowym. Według przedstawionych w publikacji wyliczeń, gdyby do NCW udało się zaliczyć całą możliwą energię elektryczną z OZE wykorzystywaną w transporcie drogowym i kolejowym, mechanizm mógłby w 2026 roku pokryć około 43 proc. tzw. luki NCW.

Bryksa zwraca jednak uwagę, że nawet w przypadku tego rozwiązania pozostają kwestie wymagające interpretacji i dopracowania, m.in. związane z gwarancjami pochodzenia energii oraz odpowiedzialnością poszczególnych stron.

PETROLNET newsletter banner

RCF pozostaje zablokowane przez przepisy

Znacznie trudniejsza sytuacja dotyczy paliw węglowych pochodzących z recyklingu. Autor analizy wskazuje, że niejasności prawne dotyczą zarówno samej definicji RCF, jak i zasad wykorzystywania tych paliw przy realizacji NCW.

Problem dotyczy m.in. olejów pirolitycznych produkowanych z odpadów z tworzyw sztucznych czy zużytych opon. Podmioty działające w tym obszarze mierzą się z wątpliwościami dotyczącymi kwalifikacji swoich produktów oraz wymogów koncesyjnych.

Dodatkową barierą jest interpretacja zasad realizacji NCW, zgodnie z którą RCF nie mogą być po prostu wykorzystywane jako domieszka do tradycyjnych paliw. Zdaniem autora ogranicza to atrakcyjność i praktyczne możliwości wykorzystania tego rozwiązania.

Jednocześnie potencjał gospodarczy pozostaje znaczący. Według przytoczonych w analizie szacunków wykorzystanie całej obecnej produkcji tego typu paliw w Polsce mogłoby odpowiadać za około 15 proc. luki NCW.

Potencjał jest duży, ale potrzebne są korekty

Pierwsze półrocze funkcjonowania nowych narzędzi pokazuje więc wyraźną różnicę. Mechanizm dotyczący energii elektrycznej z OZE działa i stopniowo przyciąga uczestników rynku, choć nadal wymaga dopracowania. W przypadku RCF obecne regulacje nie pozwoliły natomiast wykorzystać potencjału, który zakładano przy wprowadzaniu zmian.

Przemysław Bryksa wskazuje, że oba rozwiązania powinny być monitorowane i korygowane. Szczególnego działania wymagają przepisy dotyczące paliw węglowych z recyklingu, które mogą nie tylko wspierać realizację celów dotyczących „zazieleniania” transportu, ale również stworzyć impuls rozwojowy dla nowych segmentów polskiej gospodarki.

czytaj bezpłatne wydanie baner
raport stacje paliw sprzedaz detaliczna petrolnet

© BROG B2B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k.
Dalsze rozpowszechnianie powyższego materiału jest zabronione.

PRZEMYSŁAW JAROWSKI
redaktor naczelny czasopisma Stacja Benzynowa & Convenience Store i portalu Petrolnet.pl, współorganizator Forum Rynku Stacji Paliw PETROTREND® at Petrolnet.pl - BROG B2B - p.jaworski@brogb2b.pl

Menedżer mediów i dziennikarz z ponad 20-letnim doświadczeniem. Zawodowo związany z prasą, radiem, telewizją i mediami internetowymi. Pracował jako dziennikarz, reporter, prezenter, autor scenariuszy, wydawca programów oraz szef redakcji, współpracując z mediami lokalnymi i ogólnopolskimi.

Od 2023 roku kieruje redakcjami portalu Petrolnet.pl oraz magazynu „Stacja Benzynowa & Convenience Store”, wydawanych przez BROG B2B – media efektywnej komunikacji. Odpowiada za strategię i kierunek redakcyjny obu tytułów, rozwój ich oferty tematycznej oraz realizację specjalistycznych publikacji i projektów poświęconych rynkowi stacji paliw.

Jest autorem artykułów i analiz dotyczących rynku paliwowego, sprzedaży detalicznej, segmentu convenience, gastronomii, usług oraz nowych technologii. Przeprowadza wywiady z przedstawicielami zarządów i kadrą menedżerską czołowych firm sektora, a także z ekspertami, analitykami oraz reprezentantami organizacji branżowych i instytucji publicznych. Współtworzy specjalistyczne raporty przedstawiające najważniejsze zmiany, wyzwania i kierunki rozwoju rynku.
Jako moderator prowadzi debaty branżowe i panele eksperckie. Pełni również rolę konferansjera podczas najważniejszych wydarzeń organizowanych przez BROG B2B. Jest współorganizatorem Forum Rynku Stacji Paliw PETROTREND®.

Jego kompetencje obejmują także tworzenie koncepcji i scenariuszy, realizację materiałów wideo oraz przygotowywanie oprawy programowej i medialnej wydarzeń branżowych. Jako wykładowca akademicki prowadzi zajęcia dydaktyczne i warsztatowe. W swojej pracy łączy doświadczenie medialne ze znajomością rynku, stawiając na rzetelność, dobry kontakt z rozmówcami oraz przystępne przedstawianie złożonych zagadnień.